NHỮNG QUY TẮC TRONG GIAO TIẾP, ỨNG XỬ CỦA NGƯỜI NHẬT

Mỗi một đất nước, một vùng miền có một giá trị văn hóa và cách thức ứng xử khác nhau. Hiểu rõ về văn hóa và cách ứng xử của một đất nước trước khi chúng ta đến với đất nước đó chính là tôn trọng họ và tôn trọng chính bản thân mình. Hinode xin gửi bạn một vài chia sẻ về văn hóa ứng xử của người Nhật, hi vọng sẽ giúp bạn hiểu và yêu thích với văn hóa này.

 1. Cúi đầu
van-hoa-cui-chao

Là một nét văn hóa, một nghệ thuật giao tiếp dễ nhận biết của con người xứ sở Phù Tang, người Nhật đã được dạy cho cúi đầu chào từ những ngày bắt đầu đủ tuổi đi học, mọi trẻ em tại Nhật đều được dạy cách cúi đầu chào người khác như thế nào cho hợp lý. Đối với du khách chúng ta, việc được hướng dẫn cách cúi đầu chào sẽ rất bổ ích khi giao tiếp với người Nhật. Độ nghiêng của đầu ngang phần ngực được xem là hợp lý đối với buổi sơ giao.

Người Nhật cũng thể hiện sự tôn trọng của mình với người đối diện thông qua thời gian và độ nghiêng của đầu khi cúi chào. Nếu mà là bạn bè thì chỉ là cúi đầu nhanh và đầu nghiêng khoảng 30 độ, nhưng đối với cấp trên tại công ty chẳng hạn thì độ nghiêng của đầu vò khoảng 70 độ và thời gian cúi chào tất nhiên cũng phải lâu hơn. Nhưng những quy tắc trên cũng phụ thuộc vào địa vị, tuổi tác và hoàn cảnh cụ thể.

Sau khi chào việc bạn xưng hô kèm theo chức danh hay học hàm rất được người Nhật coi trọng. Một ông tiến sĩ sẽ không vui nếu bạn chỉ xướng tên ông ta mà quên đi chức danh và học vị đi kèm đấy.

2. Phép tắc trong ăn uống

Trong một buổi tiệc trước khi người chủ trì tuyên bố lý do hay phát biểu vài câu thì bạn không nên nâng ly hay uống cùng với người khác. Hãy chỉ làm như thế kèm câu “kampai” (chúc mừng) khi vị chủ trì đã hoàn thành xong phần giới thiệu.

Còn nếu trong trường hợp bữa tiệc tổ chức tại một nhà hàng, bạn được người ta đưa cho một chiếc khăn ướt. Đừng dùng nó để lau mặt hay lau miệng, hãy lấy ra lau tay sạch sẽ và để cẩn thận trên một góc bàn.

Khác với ở Việt Nam, việc tạo tiếng động trong khi ăn như tiếng chép miệng hay tiếng húp sùm sụp tại Nhật được người ta chấp nhận. Họ cho rằng như thế là người ăn cảm thấy bữa ăn rất ngon khi thưởng thưc bữa ăn của chủ nhà. Đó được xem là một phép lịch sự đó.

3. Nói không với tiền típ

Tiền tip (tiền bo) tại Nhật không được thịnh hành. Một nhân viên phục vụ sẽ cho rằng bạn coi thường họ nếu bạn tip tiền sau khi được phục vụ. Tuy nhiên ở những thành phố lớn ví dụ như khi bạn đi du lịch Tokyo chẳng hạn, một vài nhân viên trong nhà hàng vẫn nhận tiền tip nếu bạn không biết nói một câu nào bằng tiếng Nhật. Lý do ư? Là vì họ không biết giải thích bằng ngôn ngữ nào để từ chối hành động ấy và tất nhiên họ cũng sẽ hiểu nếu không nói được mà không nhận là một hành động bất lịch sự với khách, nhất là đối với khách Âu và Mỹ.

4. Dùng đũa

Những nước Châu Á như chúng ta thì miễn bàn rồi. Nhưng nếu bạn tới từ một quốc gia không ăn bằng đũa thì việc bạn cố gắng sử dụng đũa sẽ gây được nhiều thiện cảm trong mắt người dân nơi đây.

5. Cẩn trọng ở… ngưỡng cửa

Trước khi vào bất kỳ ngôi nhà nào xin nhớ hãy cởi giày ra. Tại một số gia đình bạ sẽ được chủ nhà đưa cho một đôi dép xỏ ngón kiểu truyền thống của người Nhật để di trong nhà. Dép tại khu vệ sinh, vườn …được sử dụng riêng và bạn sẽ bị cho là bất lịch sự khi lê đôi dép hết từ nơi này san nơi khác đấy.

6. Đeo khẩu trang

Dịch SARS là một trải nghiệm buồn đối với người Nhật. Hiện nay tại Nhật dù ở khu vực nhạy cảm, khu công cộng hay bất kỳ đâu đi chăng nữa việc đeo khẩu trang được xem là một hành động lịch sự, tôn trọng và bảo vệ mọi người xung quanh. Tốt nhất là bạn nên cố nín cơn ho, hắt hơi nếu không nên thực hiện nó một cách kín đáo một chút.

7. Tính cộng đồng

Người Nhật cảm thấy gặp nguy hiểm khi một mình. Cái tôi thái quá và chủ nghĩa cá nhân không nên thể hiện tại quốc gia này. Tính cộng đồng và tinh thần tập thể rất được tôn trọng tại Nhật. Người viết không có ý là chủ nghĩa cá nhân tại Nhật đã bị triệt tiêu mà tính cá nhân nên thể hiện đó một cách hợp lý. Người Nhật sẽ không thích những người biến mình làm tâm điểm tại đám đông như nói chuyện điện thoại lớn tại bến xe bus hay thổi phồng bản thân để khoe mẽ.

8. Tắm

Tắm tại Nhật được xem là một nghệ thuật và cũng là một hình thức giải trí. Họ chỉ ngâm mình trong nước khi cơ thể họ đã sạch sẽ. Nếu bạn may mắn được sử dụng phòng tắm tại nhà người Nhật khi được mời tới nhà và hành động này còn diễn ra trước bữa ăn thì bạn quả thật may mắn. Nhưng cũng nên lưu ý, tránh làm bẩn nguồn nước và các dụng cụ trong phòng tắm của người Nhật bởi lẽ như vậy sẽ là rất khiếm nhã đấy.

Những phòng tắm công cộng của Nhật ngày nay thậm chí không còn bất cứ rào cản nào giữa giới tính, độ tuổi, màu da hay ngôn ngữ.

9. Sử dụng tiếng Anh

Những vị khách sử dụng tiếng Anh đến từ các nước thuộc Châu Âu, hay Châu Mỹ sẽ được đón tiếp rất thân thiện, điều này còn được thể hiện rõ rệt và bạn sẽ rất dễ để phát hiện ra nó. Sẽ là tuyệt hơn rất nhiều khi người Nhật cũng đối xử như thế với những du khách không nói tiếng Anh.

10. Sự an toàn

Tuy được biết đến với một đất nước kỷ luật nhưng không nên vịn vào cớ đó mà bạn mất cảnh giác về hành lý hoặc an toàn bản thân. Lời khuyên tốt nhất là không nên tiết kiệm trong các dịch vụ về an toàn cá nhân trong các khu du lịch, khách sạn hay từ các công ty tổ chức du lịch.

11. Tặng quà

furoshiki4

Nếu các bạn đã từng tiếp xúc với người Nhật, đặc biệt là những người sang Việt Nam du lịch, các bạn có thể thấy họ mang theo rất nhiều quà, những món quà đặc trưng cho văn hóa Nhật Bản. Nói như vậy để thấy rằng, người Nhật rất thích tặng (nhận) quà. Minano Nihongo  “これほんのきもちです” khi bác Santos tặng quà lúc mới đến thăm nhà bác đeo kính, bài 2 ấy. Bởi thế khi tới dịp phải đến thăm gia đình, hoặc ai đó thì tốt nhất nên chuẩn bị quà để tặng, vì kiểu gì khi bạn đến họ cũng sẽ tặng bạn chút quà, mà lúc đó mình không có quà tặng lại thì nó cũng “ngố ngố”.

Các món quà nên được gói cẩn thận, kèm theo cái thiệp “rất mong được giúp đỡ”, “cháu mới đến còn nhiều bỡ ngỡ, có gì mong các bác hết sức tận tình chỉ bảo”, v.v… cho lịch sự, tạo thiện cảm và chứng tỏ rằng chúng ta hiểu văn hóa Nhật, muốn gây dựng hình ảnh người Việt Nam tốt đẹp trong mắt họ.

Trước khi lên đường sang Nhật, các bạn nên mua mấy món souvenir như cô gái áo dài, con giáp, câu đối, sách tiếng Việt, đĩa nhạc, album ảnh Việt Nam hoặc cafe Trung Nguyên/G7 made-in-vietnam (người Nhật sang Việt Nam tìm cafe nhiều lắm) hoặc đặc sản trái cây, … rất nhiều món đồ hay dùng làm quà cực kì hấp dẫn.

12. Đến muộn

Một trong những căn bệnh nan y cần sửa của người Việt. Nếu đã hẹn 5h đến chơi nhà người ta thì 4h55 phải có mặt. Người Nhật cho rằng đến sớm trước 5 phút là tốt nhất, hoặc cùng lắm là muộn tối đa 5 phút thôi. Nếu đến muộn quá sẽ bị coi là rất thô lỗ, và gây ấn tượng không tốt cho họ.

Một việc nữa, trước khi bấm chuông cửa, hãy bỏ mũ và tươi cười khi chủ nhà ra mở cửa đón vào.

13. Quên nói lời cảm ơn khi ra về

Xin phép ra về thì có nhiều người biết nhưng cảm ơn chủ nhà, nói như thế nào để họ mời mình lần nữa thì không phải ai cũng biết.

Nếu như không tắm thì sau 1 tiếng trước khi ăn, các bạn về là vừa. Thông thường, để “tạo cớ”, các bạn hãy nhìn vào đồng hồ và nói, “Soro soro oitomasasete itadakimasu” (cháu nghĩ cháu phải đi thôi), tuy nhiên đây là một câu nói khá lịch sự và trang trọng. Nếu như đến nhà bạn bè thì chỉ cần nói “Soredewa, sorosoro shiturei shimasu”.

Khi ra đến ngoài genkan, bạn nên quay lại chào tạm biệt gia chủ. Đầu tiên là cảm hơn họ, “Honjitsu wa gochisou ni narimashita, arigatou gozaimashita” ( cảm ơn bác đã mời cháu cơm). Cho dù đến ăn mỗi cái bánh quy, uống tách trà thì cũng cần phải nói “gochisou ni narimashita” để thể hiện mình lịch sự. Sau đó là “Kongo mo douzo yoroshiku onegaishimasu” (mong bác giúp đỡ những lần sau). Hết câu này là ổn rồi, bạn có thể về nhà.

 

 

TG Facebook Comments

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *